Follow TheExPleTuS on Twitter

Snel zoeken

500 miljoen jaar van ruggegraat.

Vroeg in het cambrium zon 530 miljoen jaar geleden, was er een enorme variteit van dieren die de aarde bewoonden. Predatoren gebruikten sherpe klauwen en tanden om hun prooi te vangen en te verscheuren. Hierdoor hadden veel dieren een bescherming in de vorm van een schild of stekels.

Chordadieren hebben een chorda en een dorsaal holle zenuwstreng.

Gewervelden zijn een onderdeel van de fylum chordadieren. Chordadieren zijn bilaterale dieren, binnen bilateria, behoren ze tot de clade dieren die ook bekend staan als deuterostomen. De meeste bekende deuterostomen, naast gewervelden, zijn stekelhuidingen. Twee groepen van ongewervelde deuterostomen, de cephalochordaten en urochordaten, zijn meer verwant aan gewervelden dan andere ongewervelde.

Overgeerfde kenmerken van chordadieren.

Alle chordadieren delen een set van overgeerfde kenmerken, bij de meeste dieren is dit alleen te zien tijdens de embryo fase. Chordadieren hebben vier belangrijke kenmerken: Notochord, een rug, een holle zenuwstreng, een faryngael en een gespierde staart.

Notochord

Chordadieren dragen hun naam door hun skeletstructier, de notochord, is bijvoorbeeld te vinden in alle chordadieren embryos en sommige volwassen chordadieren. De notochord is een lange flexibele staaf die tussen het verteringskanaal en het zenuwstreng zit. Het is opgebouw uit grote vloeistof gevulde cellen die ingesloten zitten in een stijf vezelweefsel. Het notochord geeft skelet ondersteuning, het geeft ook een sterke maar flexibele structuur waar spieren tegen kunnen werken tijdens het zwemmen. Bij de meeste gewervelden vormt zich een complexer skelet dat op meerdere plekken verbindingen heeft om het notochord heen. Bij mensen is het notochord gereduceerd tot de disks die tussen de wervels zitten.

Rug en holle zenuwstreng.

Het zenuwstreng van chordadieren ontwikkeld zich uit een ectoderme plaat, die dorsaal uitrolt naast het notochord. De daaruitvoorkomende rug met zenuwstreng is een uniek kenmerk van chordadieren. De zenuwstreng van een chordadier embryo ontwikkeld zich tot het centrale zenuwstelsel, de hersenen en het ruggemerg.

Faryngael spleten

Het spijsverteringskanaal van chordadieren begint bij de mond en eindigt bij de anus. Het deel wat direct na de mond komt heet de keelholte(pharynx). Bij alle chordadieren embryos vormen zich een serie zakken onderbroken door groeven zich langs de keelholte. Bij de meeste chordadieren zijn deze groeven pharyngaal spleten genoemd ze ontwikkelen naar spleten die een opening vormen van het lichaam naar buiten. De spleten zorgen ervoor dat water wat in de mond binnen komt er via deze spleten weer uit kan. De spleten zijn suspesievoeding mechanismen bij ongewervelden. Bij gewervelden(met uitzondering van de gewervelden met poten, tetrapoden) worden deze faryngael spleten, spleten die helpen bij de gasuitwisseling(kieuwen). Bij tertrapoden vormen deze faryngael spleten geen opening naar buiten het lichaam inplaats hiervan spelen ze een belangrijke rol bij onderdelen van het oor en andere structuren in de nek en het hoofd.

Gespierde staart.

Chordadieren hebben een staart die verder gaat waar de anus ophoudt, bij veel chordadieren word de staart gereduceerd tijdens embryo ontwikkeling. De meeste chordadieren hebben een verteringskanaal dat over het hele lichaam rijkt. De chordadier staart bevat skeletstof en spieren, het zorgt bij veel waterdieren voor de voortstuwing.

Lancelets

De dieren die lancelet worden genoemd krijgen hun naam door hun zwaardachtige lichaamsvorm. In larvevorm ontwikkelen lancelets een notochord, rug, hol zenuwstreng, verscheidene faryngael spleten en een staart. De larven voeding zicht met plankton. Ze bewegen zich voort door opwaards te zwemmen en zich daarna naar de beneden te laten zakken. Op het moment dat de larven zinken vangen ze veel plankton in faryngael. Volwassen lancelets kunnen ongeveer 5 cm groot worden. De behouden de belangrijke kenmerken van chordadieren. Wanneer een lancelet volwassen is geworden zwemt hij naar de zeebodem en wurmt zich daar tussen het zand, waar hij alleen zijn voorkant zichtbaar heeft. Cilia zorgen ervoor dat er zeewater in de lancelet zijn mond komt. Slijm dat uitgescheiden word vormt een net dat kleine voedseldeeltjes uit het water filtert. De faryngael spleten spelen een kleine rol bij gaswisseling dit gebeurd voornamelijk door diffusie over het hele lichaam van het dier.

Manteldieren.

In tegenstelling van wat eerder altijd gedacht werd tonen recente moleculaire studies aan dat manteldieren dichter verwant zijn aan andere chordadieren dan dat ze zijn aan lancelets. De larven gebruiken hun staartspieren en notochord om door het water te zwemmen op zoek naar een stevig substraat waar ze kunnen leven. Wanneer een manteldier zich heeft gesetteld op een substraat ondergaat het een metamorfose waarbij het grootste dier van zijn chordadier kenmerken verdwijnen. Zijn staart en notochord worden gereabsorbeerd en zijn zenuwstelsel degenereerd. Zijn overgebleven organen draaien 90 graden. Als volwassen manteldier krijgt een manteel water binnen door een siphon, het water komt door de faryngael spleten in een kamer die het atrium heet en verlaat het lichaam weer door een siphon. Manteldieren hebben 9 hox genen waar alle chordadieren die tot nu toe bestudeerd zijn er 13 hebben.

Vroege chordadieren evolutie.

Ondanks dat manteldieren en lancelets weinig bekende dieren zijn zijn ze wel terug te vinden op belangrijke punten van het chordadier evolutie. Ze hebben veel van de overgeerfde kenmerken die worden gedeeld door gewervelden, hierdoor kunnen ze ons tips geven over de evolutie van gewervelden. Lancelets hebben een aantal kenmerken van chordadieren wanneer ze volwassen zijn, hun soort stamt af van de basis van de fylogenetische boom van chordadieren. Deze bevindingen suggesteren dat de eerse chordadieren waarschijnlijk veel leken op de lancelets. Daarmee bedoelen we: hij had een voorkant met een mond, een notochord, een rug, een holle zenuw, faryngael spleten en een staart.

 

Craniaten zijn chordadieren met een hoofd.

Na de evolutie van het basis chordadieren lichaam, het lichaam wat we zijn bij lancelets en manteldieren, was de volgende stap in chordadieren evolutie de vorming van een hoofd. Chordadieren met een hoofd worden craniaten genoemd. De opkomst van een hoofd, bestaande uit hersenen, de voorkant van ruggemerg, ogen en andere waarnemingsorganen, zorgde ervoor dat craniaten zich complexer konden voortbewegen en voeden.

Overgeeerfde kenmerken van Craniaten.

Levende craniaten hebben een set kenmerken die ze onderscheiden van andere chordadieren. Op genetische niveau hebben ze twee clusters van hox genen. Een uniek kenmerk van craniaten is de zenuwlijst. Zenuwlijst cellen komen door het hele lichaam voor, hier geven ze vorm aan een aantal structuren van het lichaam zoals, tanden, kraakbeen van de schedel , de binnenste kant van de huid, verschillende types neuronen en de waarnemingcapsulen waar de ogen en andere waarnemingorganen uit vormen. Bij water craniaten vormt het faryngael spleet zich in kieuwen. Craniaten zijn actiever dan manteldieren en lancelets en hebben ook een hoger metabolisme. Ook hebben craniaten een verder ontwikkeld zenuwstelsel. Spieren lang het verteringskanaal helpen bij het vertering door voedsel door het kanaal te drukken. Craniaten hebben ook een hart wat uit twee kamers bestaat, rode bloedcellen met hemoglobine en nieren.

Het begin van de craniaten.

Craniate fossielen die gevonden zijn dateren van 530 miljoen jaar geleden, de periode waarin veel dieren zich diversifiseerden. De fossielen lijken erg op de lancelet alleen zijn deze craniate fossielen veel verder ontwikkeld.

Slijmprikken

De minst afgeleide craniaat lijn die nog leefd zijn de slijmprikken. Slijmprikken hebben een schedel die bestaat uit kraakbeen, maar ze hebben geen kaken. Hun zwemmende beweging lijkt veel op de beweging van een slang. Slijmprikken hebben een klein brein, ogen, oren en een neusopening die vast zit aan de pharynx. Hun bekken hebben tandachtige formaties die bestaan uit keratine. Alle van de 30 soorten slijmprikken zijn waterdieren en worden ongeveer 60 cm groot. Meeste slijmprikken zijn bodemdieren die leven van dode resten van andere dieren. Wanneer slijmprikken worden aangevallen door een predator vormen ze vele liters slijm, die hun aanvaller kan verstikken.

Laatst aangepast (maandag 16 januari 2012 20:25)

 
  • De polariteit van water moleculen zorgt voor waterstof bindingen.
    19/12/2010 | Jacko van de Wetering
     Hoofdstuk 3 2008
    View more webinars from Biology, Utrecht University.   De polariteit van water moleculen zorgt voor waterstof bindingen. Water is zo normaal voor ons dat we vaak vergeten hoe belangrijk het is en wat voor belangrijke functies het voor ons vervult. Hoe water werkt en beweegt is.....
    Lees meer
  • Chemie en de Biologie deel 1
    19/12/2010 | Jacko van de Wetering
     Hoofdstuk 2 2008
    View more webinars from Biology, Utrecht University.   Biologie en Chemie zijn met elkaar verbonden. Materie bestaat uit chemische elementen en in combinaties van elementen die we bindingen noemen. Alle organismen op aarde bestaan uit materie. Materie is iets wat ruimte in nee.....
    Lees meer
  • De condities die het leven op aarde mogelijk maakten.
    19/12/2010 | Jacko van de Wetering
    De condities die het leven op aarde mogelijk maakten. Het vroegste bewijs van leven op aarde is afkomstig van fossielen van microorganismen die ongeveer 3,5 miljard jaar oud zijn. Maar wanneer en hoe zijn de eerste levende cellen verschenen? Observaties en experimenten in de chemie, geologie ..... Lees meer
  • Verloren werelden.
    19/12/2010 | Jacko van de Wetering
      Verloren werelden. Bezoekers die naar Antarctica gaan vandaag de dag ontmoeten een van zwaarste omgevingen op aarde. In dit land van extreme koude, waar er bijna geen vloeibaar wateris, is het leven schaars en klein. Het grootste, volledige landdier is een vlieg 5 mm lang. Maar zelfs de Zui..... Lees meer
  • Waarnemen en handelen
    19/12/2010 | Jacko van de Wetering
    Zintuiglijke en motorische mechanismen Waarnemen en handelen Een lichtflits verlicht een kort moment in een nachtelijke confrontatie. Een vleermuis die patrouilleren in de zomer de lucht op zoek naar voedsel, is op de rand van het vangen van een nachtvlinder. Geschrokken van zijn vlucht, heef..... Lees meer
  • De structuur en functie van grote biologische moleculen.
    19/12/2010 | Jacko van de Wetering
     Hoofdstuk 5 2008
    View more webinars from Biology, Utrecht University.   De structuur en functie van grote biologische moleculen. De moleculen van het leven Gezien de grote complexiteit van het leven op aarde zou je verwachten dat organismen een enorme verscheidenheid van moleculen hebben. Opme.....
    Lees meer
  • Koolstof de ruggengraat van het leven.
    19/12/2010 | Jacko van de Wetering
     Koolstof de ruggengraat van het leven. Hoewel water het universele medium voor het leven op aarde is, bestaan niet alle levende organismen uit water, er zijn ook organismen die uit chemische oplossingen bestaan zoals sommige planten en een bepaalde kever. Deze organismen zijn gebaseerd de chem..... Lees meer
  • Abiotische synthese van macromoleculen.
    19/12/2010 | Jacko van de Wetering
    Abiotische synthese van macromoleculen. De aanwezigheid van kleine organische moleculen, zoals aminozuren, is niet voldoende voor het ontstaan van leven zoals wij het kennen. Elke cel heeft een uitgebreid assortiment van macromoleculen, met inbegrip van enzymen en andere eiwitten en de nucleÃ..... Lees meer
  • Command and control center
    19/12/2010 | Jacko
    Command and control center  Command and control center Wat gebeurt er in je hersenen als je iets met je gedachten een foto "voor de geest haalt"? Tot voor kort hadden wetenschappers weinig hoop om deze vraag te beantwoorden. Het menselijk brein bevat naar schatting 100 miljard neuronen. De circuits die deze hersencelle..... Lees meer
  • De gewervelde hersenen regionaal gespecialiseerd.
    19/12/2010 | Jacko van de Wetering
    De gewervelde hersenen regionaal gespecialiseerd. De gewervelde hersenen regionaal gespecialiseerd. Na bestudering van de organisatie van het ruggenmerg en het parasympathische zenuwstelsel, wenden wij ons nu naar de hersenen. Bij de bespreking van de hersen organisatie, verwezen biologen vaak naar de deelsectoren die specifiek zijn op bepaald..... Lees meer
  • De synthese van organische binding op de jonge aarde.
    19/12/2010 | Jacko van de Wetering
    De synthese van organische binding op de jonge aarde. Er is wetenschappelijk bewijs dat de aarde en de andere planeten van het zonnestelsel gevormd zijn ongeveer 4,6 miljard jaar geleden. Ontstaan uit een enorme wolk van stof en stenen die rond de jonge zon Voor de eerste paar honderd miljoen..... Lees meer
  • De cerebrale cortex controleerd vrijwillige beweging en cognitieve functies.
    19/12/2010 | Jacko van de Wetering
    De cerebrale cortex controleerd vrijwillige beweging en cognitieve functies. De cerebrale cortex controleerd vrijwillige beweging en cognitieve functies.

    Elke zijde van de hersenschors wordt gewoonlijk omschreven als dat hij vier lobben heeft, de zogenaamde frontale, temporale en occipitale en pariëtale kwabben (elke kwab is vernoemd naar een bot van de schedel). Ond.....
    Lees meer
  • Veranderingen in de synaptische verbindingen die ten grondslag liggen aan leren en geheugen
    19/12/2010 | Jacko van de Wetering
    Veranderingen in de synaptische verbindingen die ten grondslag liggen aan leren en geheugen Veranderingen in de synaptische verbindingen die ten grondslag liggen aan leren en geheugen Tijdens de embryonale ontwikkeling, stellen gereguleerde genexpressie en signaaltransductie de algemene structuur van het zenuwstelsel vast. Twee processen domineren de rest van de ontwikkeling van het ..... Lees meer
  • Aandoeningen van het zenuwstelsel kan worden verklaard in moleculaire termen.
    19/12/2010 | Jacko
    Aandoeningen van het zenuwstelsel kan worden verklaard in moleculaire termen. Aandoeningen van het zenuwstelsel, waaronder schizofrenie, depressie, drugsverslaving, de ziekte van Alzheimer en de ziekte van Parkinson, zijn een belangrijk probleem voor de volksgezondheid. Samen, leiden ze tot meer ..... Lees meer
Faqt het nieuws
Faqt
Weten Begrijpen Verbazen
Faqt
  • Vel verkocht, beer niet geschoten

    Het produceren van een boek duurt lang. Vandaar dat je soms iets opschrijft dat nog moet gebeuren. Maar als het niet gebeurt?

  • Euromos gerestaureerd
    Turkse archeologen beginnen nog dit jaar met de restauratie van de overblijfselen van Euromos, een ruïnestad ten noorden van de vakantieplaats Bodrum. Euromos is bijzonder omdat er een grotendeels intacte tempel van Zeus staat (foto). Deze tempel en de omliggende ruïnes zijn gebouwd door de Cariërs, een Etruskisch volk dat rond 1500 voor Christus aan [...]
  • De ‘foutje-bedankt!’ chip

    Het klinkt als een grap, maar een chip die fouten maakt is een grote doorbraak in computertechnologie.

  • Rijn veel ouder dan gedacht

    De rivier de Rijn stroomt al heel lang door Europa. Zijn geboortedatum is net 5 miljoen jaar opgeschoven.

Kennislink - publicaties over biotechnologie
  • Genetisch schild voor beenmerg
    Chemotherapie heeft niet alleen vat op de tumor, maar vernietigt ook het gezonde beenmerg. Door de stamcellen in het beenmerg een beschermend gen mee te geven is dat te voorkomen en kunnen patiënten toch hoge doses chemotherapie krijgen. Dat blijkt uit Amerikaans onderzoek onder patiënten met hersentumoren.
  • Schimmels hebben hun sporen verdiend
    Eigenlijk is het net een bibliotheek. Maar in plaats van boeken bewaren ze er levende schimmels. Gedroogd, op kweek, ingevroren en in alle soorten en maten. Kennislink is op bezoek bij het Centraalbureau voor Schimmelcultures in Utrecht.
  • Gentherapie voor HIV succesvol
    Elf jaar geleden kreeg een groep HIV-patiënten een behandeling met gentherapie. Hun genetisch aangepaste afweercellen houden de virusinfectie nu nog steeds onder controle, blijkt uit Amerikaans onderzoek. En dat zonder vervelende bijverschijnselen.

Hoe kwam je op de website
Hoe ben jij op deze website gekomen?
 
Nieuwslog » biologie
De nieuwe krant
  • Onderzoekster van Grote Waternavel genomineerd voor HAS Award (video)
    Op 1 juni 2012 vindt tijdens het HAS Year Event de uitreiking van de HAS Awards plaats in de categorieën Jong Talent, Praktijkonderwijs en Bedrijfsopdracht. Anne van Gisbergen uit Bergeijk is genomineerd in de categorie Jong Talent voor haar onderzoek naar de beruchte invasieve waterplant Grote Waternavel. Anne (22 jaar) doet dit onderzoek in het [...]
  • Belang Japanse oesters in de Waddenzee veel groter dan vermoed
    Japanse oesters en mosselen zijn belangrijk voor de biodiversiteit in de Waddenzee, als voedselbron, maar ook omdat ze een leefomgeving creëren voor veel andere soorten. In een studie die onlangs online verscheen in het internationale wetenschappelijke tijdschrift Ecosystems laten onderzoekers van het Koninklijk Nederlands Instituut voor Zeeonderzoek (NIOZ) en de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) zien dat de [...]

kolk 2.jpg